strona główna > uczelnia > gazeta AMG > archiwum gazety AMG

ASCII Część 2 GAZETY >>

Spis treści - część 1
Redakcja


Złoty jubileusz pierwszego rocznika studentów medycyny w Gdańsku

JM Rektor, Senat, Dziekan i Rada Wydziału Lekarskiego Akademii
Medycznej w Gdańsku oraz Stowarzyszenie Absolwentów Akademii Medycznej w Gdańsku zapraszają na uroczyste obchody 50-lecia ukończenia studiów i odnowienie dyplomów lekarskich pierwszego powojennego rocznika studentów medycyny w Gdańsku, które odbędą się w dniu 26 maja 2000 r.
W programie:
  • 9.00 Msza św. w kościele pw. Matki Boskiej Częstochowskiej przy ul. Skłodowskiej-Curie 3a.
  • 10.30 Odnowienie dyplomów lekarskich, budynek Starej Anatomii, al. Zwycięstwa 42.

    * *

    Włączając się do przygotowań tej ważnej dla nas uroczystości, kilkuosobowa grupa absolwentów postanowiła wystąpić z inicjatywą zebrania informacji o losach naszych koleżanek i kolegów i utrwalenia ich w formie wydawnictwa. Wybrany komitet redakcyjny opracował i rozesłał ankietę do 214. rodzin naszych koleżanek i kolegów. Na podstawie 198. otrzymanych odpowiedzi opracowano życiorysy profesorów i wykładowców, studentów i absolwentów. Zamieszczono także wspomnienia koleżanek i kolegów, a zakończono rozdziałem "Wszystko o nas w podsumowaniu". Efektem naszej pracy jest bogato ilustrowany zdjęciami album "Pierwszy powojenny rocznik studentów medycyny w Gdańsku (1945-1950)".
    Niezwykłość miasta Gdańska i czasu wywarła swoje piętno na tych, którzy znaleźli się latem 1945 r. w tym starym, historycznym grodzie. Śródmieście było całkowicie zniszczone, mniejszym uszkodzeniom uległy budynki szpitalne dawnej Medizinische Akademie in Danzig, przekazane polskim władzom po bardzo długich i trudnych pertraktacjach ze strony wojsk radzieckich.
    Kandydaci na studentów rozpoczęli swoją działalność w lecie 1945 r. tworząc tzw. Ochotniczą Brygadę Pracy. Ta 52-osobowa grupa przyszłych studentów wykonywała szereg czynności rzemieślniczych, likwidując zniszczenia wojenne. W tworzącej się bazie szpitalnej Akademii Lekarskiej leczono ok. 2 100 chorych w niezwykle trudnych warunkach - przy braku wody, prądu elektrycznego, żywności i leków. Pierwszym dyrektorem administracyjnym Akademii Lekarskiej został dr Stefan Michalak, wspaniały organizator, odznaczający się ogromną pracowitością. Pierwszym mianowanym rektorem ALG został prof. Edward Grzegorzewski, a grono profesorów tworzyli repatrianci pochodzący przeważnie z byłego Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie oraz profesorowie z Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Akademia Lekarska w Gdańsku powstała jako pierwsza po wojnie samodzielna wyższa uczelnia podległa bezpośrednio Ministerstwu Zdrowia.
    Z powodu obiektywnych powojennych trudności zajęcia akademickie rozpoczęły się dopiero 12 listopada 1945 r. Na pierwszy rok Wydziału Lekarskiego przyjęto 235 osób, w tym 107 kobiet i 128 mężczyzn, pochodzących ze wszystkich regionów Polski. Rozpiętość wieku adeptów medycyny była ogromna, od 18-latków do najstarszego studenta liczącego 45 lat. Zdecydowana większość przybyła na studia w złym stanie fizycznym po trudnych, niejednokrotnie tragicznych przeżyciach wojennych. Wielu powróciło z obozów koncentracyjnych i robót przymusowych w Niemczech, łagrów radzieckich, więzień UB, oddziałów Armii Krajowej.
    Wydawało się, że słabi, zmęczeni przeżyciami wojennymi, niedostatecznie ubrani studenci nie będą w stanie sprostać trudnym, obowiązkowym zajęciom akademickim. W pierwszej zimie 1945/46 wykłady i ćwiczenia odbywały się w nieogrzewanym budynku mieszczącym się przy al. Zwycięstwa 42. Na początku słabi fizycznie, załamani psychicznie w obawie, czy sprostamy nałożonym zadaniom, powoli odzyskiwaliśmy pewność siebie, zawdzięczając ją ogromnej pracy i entuzjazmowi naszych wspaniałych profesorów. Pierwszym tego przykładem były wykłady z chemii ogólnej, prowadzone przez prof. Włodzimierza Mozołowskiego, cieszące się ogromnym uznaniem nie tylko medyków, lecz również kolegów z Politechniki Gdańskiej.
    Powoli organizowaliśmy nasze codzienne życie studenckie zakładając Bratnią Pomoc ALG, która zdobywała domy akademickie oraz uruchomiła pierwszą stołówkę w baraku położonym obok kaplicy. Brak podręczników zastępowaliśmy skryptami wykonanymi za pomocą prymitywnych powielaczy. W roku 1946 otrzymaliśmy, dzięki pomocy prof. Stanisława Hillera i ministra Eugeniusza Kwiatkowskiego, pełnomocnika rządu ds. Wybrzeża, domy akademickie na Srebrzysku. W ramach Bratniej Pomocy organizowano różnego rodzaju imprezy: odczyty, koncerty, bale, z których dochód był przeznaczony na cele socjalne studentów. Warunki materialne studentów były trudne, a akcja stypendialna obejmowała tylko małą grupę medyków, dlatego większość kolegów pracowała w późnych godzinach wieczornych i nocnych w lokalach w charakterze kelnerów, szatniarzy, portierów itp. Powstał także chór, do dziś chluba Uczelni, który po raz pierwszy wystąpił na uroczystej inauguracji roku akademickiego 1945/46.
    Jesienią 1946 r. dołączyła do nas grupa 43. nowych studentów, przeważnie z Torunia, gdzie umożliwiono im wysłuchanie wykładów i odbywanie ćwiczeń w zakresie I roku medycyny. W tymże roku otwarto IV rok Wydziału Lekarskiego oraz I rok Wydziału Farmaceutycznego. W miarę upływu czasu życie studenckie stawało się normalniejsze, z wyjątkiem narastającej inwigilacji politycznej i dokuczliwej działalności UB. Co kilka tygodni kogoś aresztowano, przeważnie byłego akowca. Pomimo osobistej interwencji ówczesnego dziekana prof. Michała Reichera trudno było potem kogokolwiek odnaleźć. Niektórzy z aresztowanych znaleźli się w więzieniach i nie szybko powrócili na studia. Tylko nieliczni z nich ukończyli studia ze znacznym opóźnieniem.
    W roku akademickim 1947/48 działały już wszystkie lata medycyny i zaczęto tworzyć Oddział Stomatologiczny. W tymże roku powstało Koło Medyków, które przejęło od Bratniej Pomocy bibliotekę oraz zaczęło organizować zawodowe kursy szkoleniowe dla studentów. Już na pierwszych latach studiów skojarzyło się kilkanaście małżeństw.
    W 1948 roku kilkunastu studentów z naszego roku przeniosło się do nowo tworzącej się Akademii Medycznej w Szczecinie. Wkroczyliśmy w lata kliniczne, dzieląc się na małe grupy. Podobnie jak na pierwszych latach, tak i na studiach klinicznych mieliśmy szczęście do wspaniałych wykładowców, z których należy przede wszystkim wymienić profesorów: Stanisława Wszelakiego, Stanisława Nowickiego, Tadeusza Bilikiewicza, władających piękną polszczyzną. Mimo ogromnych różnic wiekowych, społecznych i środowiskowych staliśmy się szybko zgranym, solidarnym zespołem, poważnie traktującym obowiązki studenckie. Szereg koleżanek i kolegów otrzymało propozycje pracy jako wolontariusze, demonstratorzy w zakładach i klinikach naszej Uczelni. Niektórzy z tych szczęśliwców pozostali na stałe w ówcześnie wybranych placówkach naukowych.
    W dniu 3 marca 1950 r., na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, Akademię Lekarską w Gdańsku przemianowano na Akademię Medyczną w Gdańsku kształcącą lekarzy, stomatologów i farmaceutów. W dniu 20 czerwca 1950 r. 217 osób otrzymało absolutorium, w tym: 101 koleżanek i 116. kolegów. Nie udało się nam wydać tableau z powodu braku zgody ówczesnych władz. Dopiero po absolutorium mieliśmy prawo zdawać egzaminy z przedmiotów wykładanych na IV i V roku, gdyż studiowaliśmy systemem trymestralnym, obowiązującym w okresie międzywojennym. Należało zdać od 12. do 14. egzaminów. Ogromną przeszkodą w tym przedsięwzięciu dla zdecydowanej większości kolegów stał się nagły i nieoczekiwany pobór do służby wojskowej.
    Tylko nielicznym kolegom udało się opuścić wojsko, większość została wcielona do zawodowej, bezterminowej służby wojskowej. Po uzyskaniu dyplomu koleżanki i koledzy nie podlegający służbie wojskowej otrzymywali wezwania na tzw. Komisję Przydziału Pracy. W skład takiej komisji wchodzili: profesor AMG (obowiązkowo członek PZPR) oraz przynajmniej jeden student reprezentujący polityczną organizację młodzieżową (ZMP). Przydziały pracy zależały od wielu czynników. Szczęściarze otrzymywali miejsca pracy, o które się starali, natomiast wiele decyzji było całkowicie niezrozumiałych. Niezależnie od trybu przydzielenia pracy zanotowano przypadki administracyjnego usunięcia koleżanki lub kolegi z Trójmiasta - na odległość minimum 100 km. Motywem takiej decyzji było podejrzenie Urzędu Bezpieczeństwa o niepewny status polityczny absolwenta. Dopiero w 1956 r. osoby prześladowane mogły powrócić do Trójmiasta.
    Dalsze losy absolwentów zależały od wielu czynników. Magnesem przyciągającym lekarzy do zasiedlenia było przede wszystkim przydzielenie rodzinnego mieszkania. Rozjechaliśmy się więc po całym kraju, a kilka osób znalazło się za granicą. Duża grupa pozostała w Trójmieście, obejmując różne stanowiska od lekarzy rejonowych do pracowników naukowych AMG. Z dużą satysfakcją zanotowaliśmy, że koledzy Andrzej Kaliciński i Mariusz Żydowo zostali wybrani demokratycznie i piastowali funkcję rektora Akademii Medycznej - pierwszy w Białymstoku, a drugi w Gdańsku. Stanowisko prorektorów pełnili: w AMG - Witold Zegarski, w AM w Szczecinie - Leonard Wdowiak. Szczycimy się tym, że kolega Mariusz Żydowo (posiadający indeks nr 1) jako pierwszy absolwent naszej Alma Mater został wyróżniony tytułem doktora honoris causa Akademii Medycznej w Gdańsku, a kolega Andrzej Kaliciński został demokratycznie wybrany senatorem III Rzeczypospolitej Polskiej. Tytuł profesora zwyczajnego uzyskało 6. kolegów, a profesora nadzwyczajnego 8 osób. Pracę nobilitującą na stopień doktora habilitowanego obroniło 18 koleżanek i kolegów. Liczna grupa - 44 lekarzy uzyskała stopień doktora medycyny. 12 osób pełniło funkcję kierownika kliniki lub zakładu AMG. Po uzyskaniu dyplomu zdecydowana większość koleżanek i kolegów zaczęła się szkolić w różnych specjalnościach medycyny. Najpopularniejszą specjalnością okazały się choroby wewnętrzne - 38 osób uzyskało II stopień specjalizacji. Drugą pod względem liczebności grupę stanowili pediatrzy - 20. lekarzy. Najmniej, bo po jednym reprezentancie, stwierdziliśmy w zakresie: anestezjologii, onkologii, biochemii, histologii z embriologią, torakochirurgii i toksykologii.
    Na podstawie danych ankietowych obliczyliśmy, że koleżanki i koledzy opublikowali łącznie 3 200 prac w czasopismach polskich i 160 w zagranicznych; 24 osoby napisały 26 książek i podręczników, a 16 - było współautorami. Poza nielicznymi wyjątkami, wszyscy należeli do towarzystw naukowych zgodnie ze swoją specjalizacją. Wielu pełniło kierownicze i odpowiedzialne funkcje: prezesów, sekretarzy, skarbników głównych zarządów i władz terenowych tych stowarzyszeń. Kilkadziesiąt osób należało jednocześnie do kilku towarzystw naukowych, tak krajowych jak i międzynarodowych, w których byli wybierani do najwyższych władz. Kilkudziesięciu lekarzy było czynnymi członkami różnych ogólnopolskich stowarzyszeń o profilu społecznym, a szereg z nich, pomimo przejścia na emeryturę, kontynuuje tę działalność.
    Analizując staż pracy należy podkreślić, że najliczniejszą grupą okazali się lekarze, którzy pracowali ponad 40 lat (było ich 117).
    Szereg osób otrzymało odznaczenia państwowe: 1 kolega - Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, 5 kolegów - Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, 55 osób - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i 49 osób Złoty Krzyż Zasługi. Medalem Komisji Edukacji Narodowej uhonorowano 10 osób, a Medalem Polskiej Akademii Nauk - 2 osoby. Odznaczenia resortowe: Medal "Zasłużony Lekarz PRL" otrzymało 5 osób, Odznakę "Za Wzorową Pracę w Służbie Zdrowia" - 76 osób.
    Ogółem zanotowano 38 małżeństw, w których oboje małżonkowie byli lekarzami medycyny, a 48 osób pobrało się z przedstawicielami innych zawodów służby zdrowia. W kilku rodzinach wszyscy członkowie pracowali w służbie zdrowia. Z danych ankietowych wiemy, że w naszych rodzinach urodziło się 279 dzieci: w tym 130 córek i 149 synów. Z satysfakcją podajemy, że czterech synów naszych kolegów, po uzyskaniu tytułu profesora, pełni funkcję kierownika kliniki, a trzech kolejnych uzyskało tytuł doktora habilitowanego. Czworo dzieci obroniło prace doktorskie z zakresu medycyny. Z danych, które otrzymaliśmy, wiemy, że poza pracą zawodową najczęstszym naszym hobby była i jest turystyka zagraniczna i krajowa.
    Wśród żyjących obecnie 109. absolwentów z roku 1950 (w tym 58 koleżanek i 51 kolegów) najwięcej osób, bo 45 mieszka w Trójmieście oraz najbliższych okolicach. W Warszawie i rejonie stołecznym osiedliło się na stałe 21 osób. W obecnym województwie zachodniopomorskim mieszka 7. absolwentów. Pozostali mieszkają w różnych zakątkach kraju, a kilku za granicą.
    Po studiach organizowaliśmy kilka zjazdów koleżeńskich: pierwszy odbył się w roku 1960, a ostatni z okazji obchodów 50. rocznicy istnienia Alma Mater Gedanensis w roku 1995. Przybyło wówczas 73 koleżanek i kolegów oraz jedyny żyjący nasz nauczyciel - profesor Ignacy Adamczewski. W roku 1996 postanowiliśmy się spotykać częściej - w gronie osób zamieszkałych w Trójmieście i najbliższej okolicy. Początkowo miejscem tych miłych spotkań była kawiarnia "Grand Hotelu" w Sopocie, a od 1997 r. zmieniliśmy lokal na kawiarnię "Newska" we Wrzeszczu. Spotykamy się w każdą ostatnią niedzielę miesiąca. Frekwencja uczestników waha się w granicach od 20. do 30. osób. Zdecydowaną większość stanowią panie, a liczba kolegów nie przekracza 8. lekarzy emerytów.

    dr med. Leon Birn

    do gory

    Umowa o współpracy AMG z SPSK nr 1

    Uroczyste podpisanie w dniu 10 kwietnia 2000 r. przez prof. Wiesława Makarewicza, rektora Akademii Medycznej w Gdańsku i lek. Marka Wyszczelskiego, dyrektora Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1, umowy w sprawie udostępnienia Akademii Szpitala na wykonywanie zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, zakończyło ponad roczne prace nad tym zagadnieniem.
    Jak już informowaliśmy w kwietniowym numerze Gazety AMG, umowy z SPSK nr 2 i SPSK nr 3 zostały podpisane 21 marca br.
    W umowach znalazły się zapisy wskazane w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 września 1999 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 901) w sprawie określenia koniecznych elementów umów o udostępnienie szpitala klinicznego albo oddziału klinicznego na wykonywanie zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.
    W umowach znalazł się więc zapis, że udostępnienie Szpitala Akademii na wykonywanie zadań dydaktycznych i badawczych nie może ograniczać dostępności świadczeń zdrowotnych określonych w statutach Szpitali. Określone zostały także zasady:
    - wzajemnego udostępnienia majątku ruchomego Akademii i Szpitali oraz pomieszczeń Szpitali;
    - finansowania kosztów eksploatacji;
    - wykonywania remontów sal wykładowych i seminaryjnych;
    - finansowania zakupu jednorazowej odzieży ochronnej dla studentów i koszty obsługi studentów w zakresie, w jakim jest to konieczne do prowadzenia zajęć dydaktycznych na terenie Szpitali;
    - prowadzenia działalności naukowo-badawczej (szczegółowo reguluje to zagadnienie Zarządzenie Rektora Nr 10);
    - prowadzenia zadań dydaktycznych;
    - zatrudniania przez Szpitale nauczycieli akademickich dla udzielania świadczeń zdrowotnych;
    - przestrzegania przez studentów, słuchaczy studium doktoranckiego i pracowników Akademii wykonujących swoje obowiązki w jednostkach organizacyjnych Uczelni znajdujących się na terenie Szpitali przepisów porządkowych obowiązujących w Szpitalach;
    - odpowiedzialności za nieprzestrzeganie tych przepisów;
    - odpowiedzialności Szpitali za udzielanie świadczeń zdrowotnych;
    - odpowiedzialności Akademii za szkody powstałe w związku z wykonywanymi zadaniami dydaktycznymi i badawczymi.

    Konferencja Rektorów Uczelni Medycznych i minister zdrowia ustalili, że podpisanie umów jest warunkiem przekazania przez ministra rektorom akademii medycznych części uprawnień organu założycielskiego w stosunku do szpitali klinicznych. Rektor AMG przekazał minister Franciszce Cegielskiej egzemplarz podpisanych umów i w chwili obecnej oczekuje na przekazanie tych uprawnień (zgodnie z art. 43b ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, Dz. U. Nr 91, poz. 408, z późn. zmianami).


    dr hab. Stanisław Mazurkiewicz
    prof. nzw.
    prorektor ds. klinicznych

    do gory

    Profesor Mariusz M. Żydowo wyróżniony

    W dniu 4 maja 2000 r. w Dworze Artusa czternastu osobom zasłużonym dla regionu pomorskiego zostały wręczone Medale św. Wojciecha i Księcia Mściwoja II. Profesor Mariusz M. Żydowo został wyróżniony Medalem Księcia Mściwoja II w uznaniu zasług dla rozwoju gdańskiej nauki.

    do gory

    Mgr Piotr Haber laureatem konkursu na Stypendia Krajowe Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej dla młodych naukowców

    W dniu 25 marca 2000 r. o godz. 11.00 w Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie odbyła się uroczystość wręczenia dyplomów laureatom dorocznego konkursu na Stypendia Krajowe Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Warto przypomnieć, że począwszy od 1993 r., FNP przyznaje co roku około 100. jednorocznych stypendiów młodym naukowcom w wieku do 30. lat, posiadającym dorobek naukowy udokumentowany publikacjami w uznanych czasopismach o zasięgu ogólnokrajowym lub międzynarodowym. O stypendia mogą ubiegać się pracownicy lub doktoranci szkół wyższych, placówek Polskiej Akademii Nauk oraz instytucji, których celem statutowym jest prowadzenie badań naukowych. W ósmym konkursie rozpatrywanych było 449 wniosków z całego kraju. Decyzją Rady Fundacji stypendia w wysokości 18 000 zł przyznano 104. osobom.
    Z prawdziwą satysfakcją informujemy, że wśród dziewięciu laureatów reprezentujących gdańskie uczelnie: Uniwersytet Gdański, Politechnikę Gdańską oraz Akademię Medyczną znalazł się mgr Piotr Haber, asystent Katedry i Zakładu Biofarmacji i Farmakodynamiki AMG.
    Zainteresowania naukowe mgr. P. Habera dotyczą wykorzystania miar retencji analitów uzyskiwanych metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) w połączeniu z analizą chemometryczną do charakteryzowania nowych faz stacjonarnych przeznaczonych do analizy chemicznej i farmaceutycznej, chromatograficznego wyznaczania hydrofobowości środków leczniczych, a także optymalizacji metody elucji gradientowej w HPLC, umożliwiającej dogodne rozdzielania złożonych mieszanin środków leczniczych i produktów ich rozkładu. Jest współautorem 9. prac w czołowych czasopismach farmaceutycznych i chromatograficznych oraz 14. komunikatów zjazdowych prezentowanych na krajowych i międzynarodowych sympozjach. Uzyskał dwukrotnie w latach 1997-1998 zespołową nagrodę pierwszego stopnia Rektora AMG, a w 1999 r. zespołową nagrodę naukową Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej. Czasopismo Chromatographia przyznało mu (wspólnie z mgr. M. Markuszewskim) jedną z dwóch nagród dla młodych naukowców w konkursie ogólnoświatowym. Prezentowany przez mgr. P. Habera komunikat naukowy na 23rd International Symposium on High Performance Liquid Phase Separations and Related Techniques w Granadzie zajął trzecie miejsce spośród 960. ocenianych prac. W maju br. odbędzie się na Wydziale Farmaceutycznym AMG publiczna obrona jego pracy doktorskiej.

    dr hab. Antoni Nasal

    do gory

    Kategoryzacja jednostek AM w Gdańsku dla finansowania badań statutowych w roku 2000 - na podstawie oceny działalności naukowej w ostatnich trzech latach

    KATEGORIA A
    1. II Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Gastroenterologicznej i Endokrynologicznej
    2. Katedra i Klinika Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii
    3. Katedra i Klinika Onkologii i Radioterapii
    4. Katedra i Zakład Biochemii
    5. Katedra i Zakład Biofarmacji i Farmakodynamiki
    6. Katedra i Zakład Biologii i Genetyki
    7. Katedra i Zakład Bromatologii
    8. Katedra i Zakład Chemii Analitycznej
    9. Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej
    10. Katedra i Zakład Farmakologii
    11. Katedra i Zakład Medycyny Sądowej
    12. Klinika Hematologii
    13. Klinika Chorób Nerek
    14. I Klinika Chorób Serca
    15. II Klinika Chorób Serca
    16. Zakład Anatomii i Neurobiologii
    17. Zakład Histologii
    18. Zakład Medycyny Laboratoryjnej
    19. Zakład Medycyny Molekularnej
    KATEGORIA B
    1. I Katedra i Klinika Chirurgii
    2. Katedra i Klinika Chirurgii Klatki Piersiowej
    3. Katedra i Klinika Chirurgii Urazowej
    4. Katedra i Klinika Neurochirurgii
    5. Katedra i Klinika Chorób Płuc i Gruźlicy
    6. Katedra i Klinika Chorób Skórnych i Wenerycznych
    7. Katedra i Zakład Biologii i Botaniki Farmaceutycznej
    8. Katedra i Zakład Chemii Farmaceutycznej
    9. Katedra i Zakład Chemii Fizycznej
    10. Katedra i Zakład Chemii Organicznej
    11. Katedra i Zakład Farmakognozji
    12. Katedra i Zakład Patomorfologii
    13. Katedra i Zakład Toksykologii
    14. Klinika Chirurgii Dziecięcej
    15. Klinika Kardiologii Dziecięcej
    16. Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Onkologii
    17. Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii
    18. II Klinika Położnictwa i Ginekologii
    19. II Klinika Chorób Psychicznych
    20. Klinika Chorób Wewnętrznych, Endokrynologii i Zaburzeń Hemostazy
    21. Zakład Analityki Klinicznej
    22. Zakład Anatomii Klinicznej
    23. Zakład Diagnostyki Chorób Serca i Naczyń
    24. Zakład Immunologii
    25. Zakład Immunopatologii
    26. Zakład Medycyny Nuklearnej
    27. Zakład Medycyny Paliatywnej
    28. Zakład Psychiatrii Biologicznej
    29. Zakład Żywienia Klinicznego i Diagnostyki Laboratoryjnej
    30. Samodzielna Pracownia Diagnostyki Inwazyjnej Chorób Układu Krążenia
    31. Samodzielna Pracownia Embriologii
    32. Samodzielna Pracownia Endokrynologii i Diagnostyki Laboratoryjnej
    KATEGORIA C
    1. Katedra i Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii
    2. Katedra i Klinika Chirurgii Onkologicznej
    3. Katedra i Klinika Chorób Oczu
    4. Katedra i Klinika Ortopedii
    5. Katedra i Klinika Urologii
    6. Katedra i Klinika Chorób Uszu, Nosa, Gardła i Krtani
    7. Katedra i Zakład Biochemii Farmaceutycznej
    8. Katedra i Zakład Chemii Nieorganicznej
    9. Katedra i Zakład Chemii Ogólnej
    10. Katedra i Zakład Fizjologii
    11. Katedra i Zakład Fizjopatologii
    12. Katedra i Zakład Fizyki i Biofizyki
    13. Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej
    14. Katedra i Zakład Protetyki Stomatologicznej
    15. Katedra i Zakład Rehabilitacji
    16. Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej
    17. Katedra i Zakład Technologii Chemicznych Środków Leczniczych
    18. Klinika Chirurgii Plastycznej i Leczenia Oparzeń
    19. Klinika Kardiochirurgii
    20. Klinika Nefrologii Dziecięcej
    21. Klinika Neurologii Dorosłych
    22. Klinika Neurologii Rozwojowej
    23. I Klinika Położnictwa i Ginekologii
    24. I Klinika Chorób Psychicznych
    25. Klinika Chorób Wewnętrznych i Ostrych Zatruć
    26. Klinika Chorób Zakaźnych
    27. Zakład Higieny i Epidemiologii
    28. Zakład Historii i Filozofii Nauk Medycznych
    29. Zakład Medycyny Ratunkowej i Katastrof
    30. Zakład Medycyny Rodzinnej
    31. Zakład Mikrobiologii Jamy Ustnej
    32. Zakład Parodontologii
    33. Zakład Rentgenodiagnostyki
    34. Zakład Socjologii Medycyny i Patologii Społecznej
    35. Zakład Stomatologii Dziecięcej
    36. Zakład Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej
    37. Samodzielna Pracownia Mikroskopii Elektronowej
    38. Samodzielna Pracownia Patomorfologii Klinicznej
    39. Samodzielna Pracownia Psychologii Medycyny
    KATEGORIA D
    1. Katedra i Klinika Chirurgii Szczękowo-Twarzowej
    2. Katedra i Zakład Mikrobiologii Farmaceutycznej
    3. Klinika Gastroenterologii
    4. Zakład Ortodoncji
    5. Samodzielna Pracownia Informatyki Medycznej
    prof. Roman Kaliszan
    prorektor ds. nauki

    do gory

    Nowi profesorowie tytularni

    Prof. dr hab. Kazimierz Krajka

    Prof. Kazimierz Krajka urodził się 28 grudnia 1941 r. w Nadratowie, powiat Mława, w rodzinie inteligenckiej. Dyplom lekarza medycyny uzyskał 1965 roku. W czasie studiów był zaangażowany w pracę Zrzeszenia Studentów Polskich pełniąc kolejno funkcję kierownika Komisji Nauki, przewodniczącego Rady Uczelnianej i przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego. Zorganizował Studenckie Towarzystwo Naukowe i pierwszą konferencję Studenckich Kół Naukowych. Był również pomysłodawcą i organizatorem quizu anatomicznego "Scapula aurea". Za wyniki w nauce i pracy społecznej uzyskał jako pierwszy student AMG środowiskową nagrodę "Czerwonej Róży". Wszedł również w skład pierwszego pocztu sztandarowego naszej Uczelni.
    Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w II Klinice Chirurgicznej kierowanej przez prof. K. Dębickiego, a po powstaniu Instytutu Chirurgii przeszedł do I Kliniki Chirurgii Ogólnej prowadzonej przez prof. J. Dybickiego. Tytuł doktora nauk medycznych uzyskał w 1971 roku na podstawie pracy Wpływ wagotomii z pyloplastyką na przyswajanie tłuszczów.
    W dwu kolejnych konkursach naukowych Towarzystwa Chirurgów Polskich dla młodych chirurgów w latach 1972 i 1974 uzyskał II i III nagrodę. W latach 1976/1977 pracował w Angoli jako członek Ochotniczej Brygady Medycznej, a w latach 1978-1980 organizował i pełnił obowiązki dyrektora Polskiego Zespołu Medycznego w Dernie (Libia). Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1987 roku na podstawie rozprawy Metoda własna operacyjnego leczenia przepukliny pachwinowej z dużym ryzykiem nawrotu. W latach 1987-1989 pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Chirurgii do spraw klinicznych.
    W maju 1989 roku władze Uczelni powierzyły mu pełnienie obowiązków kierownika Kliniki Urologii, którą kieruje do chwili obecnej.
    II stopień specjalizacji z zakresu chirurgii ogólnej uzyskał w 1973 roku, z urologii - w 1991 r. Odbył staże szkoleniowe i nawiązał współpracę naukową z renomowanymi klinikami urologicznymi uniwersytetów w Mediolanie, Rennes i Hamburgu. Kontynuując wysiłki poprzedniego kierownika Kliniki prof. K. Adamkiewicza zapewnił jej czołowe miejsce wśród wiodących ośrodków urologicznych w kraju. W działalności klinicznej rozwinął nowe dziedziny jak termoterapię, ESWL, badania urodynamiczne czy laseroterapię stercza.
    Szczególnym polem jego zainteresowań jest urologia operacyjna, a zwłaszcza ponadpęcherzowe odprowadzenia moczu, chirurgia prącia, zwężeń cewki moczowej, konwersja płci typu M/K oraz radykalne operacje w nowotworach układu moczopłciowego. W tym zakresie jest pionierem wdrażania wielu rozwiązań operacyjnych w kraju oraz twórcą metod oryginalnych na skalę światową. W uznaniu tych zasług przyznano mu nagrody Fundacji im. prof. Emila Michałowskiego (1997) i im. Prof. Tadeusza Lorenza (1999).
    Jest autorem 164. publikacji, w tej liczbie jest 71 prac oryginalnych wydrukowanych w recenzowanych czasopismach naukowych oraz 97 komunikatów, doniesień i streszczeń referatów wydrukowanych w pamiętnikach i materiałach zjazdowych. Jest również autorem 26. filmów naukowych prezentowanych wielokrotnie na posiedzeniach w kraju i za granicą. W uznaniu zasług na tym polu powierzono prof. K. Krajce organizację w 2001 r. w Gdańsku XIII Światowego Kongresu Wideo-Urologii.
    Jest promotorem czterech prac doktorskich, a trzy kolejne są w końcowej fazie realizacji.
    Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Urologicznego pełniąc funkcję przewodniczącego Komisji Rewizyjnej i przewodniczącego Komitetu Chorób Stercza, Europejskiego Towarzystwa Urologicznego (egzaminator European Board of Urology), Europejskiego Towarzystwa Chirurgii Męskich Narządów Rozrodczych oraz Międzynarodowego Towarzystwa Badań nad Impotencją.
    Pełni również funkcję kierownika Komisji Urologii Komitetu Patofizjologii Klinicznej PAN. Od 1992 roku jest konsultantem regionalnym ds. urologii.
    Był przewodniczącym komitetu organizacyjnego 25. Zjazdu Polskiego Towarzystwa Urologicznego w 1995 roku oraz pomysłodawcą i organizatorem dwudniowego Sympozjum o nazwie URONEPTUNALIA, na które składa się otwarte zebranie komisji urologii PAN i Sympozjum Sekcji Endourologii i ESWL PTU.
    Brał udział w trzech wyprawach Akademickiego Klubu Wysokogórskiego "Trójmiasto" w Himalaje i Karakorum. Był również wykładowcą i lekarzem na okręcie "Dar Młodzieży" w rejsie dookoła świata w latach 1987-1988, opływając przylądek Horn.
    W trakcie kierowania Kliniką Urologii zorganizował jej asystentom wyprawy na Kilimandżaro, Aconcaguę, Mont Blanc i za Koło Podbiegunowe. W ramach szkolenia i działań integracyjnych środowiska urologicznego podległego mu regionu zorganizował nieodpłatne wyjazdy autobusowe przeszło 40-osobowych grup lekarsko-pielęgniarskich na międzynarodowe kongresy urologiczne do Paryża, Budapesztu, Pragi, Sztokholmu, Wiednia i Brukseli.
    W latach 1964-1981 był członkiem PZPR. Zwrócił legitymację bezpośrednio po ogłoszeniu stanu wojennego.
    Żona Radosława jest stomatologiem, syn Przemysław ukończył Akademię Wychowania Fizycznego, córka Jarosława - Wydział Lekarski AMG, a syn Bolesław jest studentem Wydziału Farmacutycznego naszej Uczelni.

    do gory

    Edukacja medyczna dziś i jutro czyli wstępne podsumowanie warsztatów edukacyjnych

    W dniach 14 i 15 kwietnia br. w naszej Uczelni odbyły się zorganizowane z inicjatywy rektora AMG, prof. Wiesława Makarewicza, międzynarodowe warsztaty pt. "Od nauczania do uczenia się", poświęcone kierunkom modernizacji przeddyplomowej edukacji medycznej, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania w nauczaniu medycyny sposobu uczenia się opartego na rozwiązywaniu problemów, czyli Problem-Based Learning (PBL).
    Celem warsztatów było:
    - zaprezentowanie Problem-Based Learning jako metody dydaktycznej, która mogłaby stanowić alternatywę lub przynajmniej uzupełnienie obowiązującego w AMG tradycyjnego modelu kształcenia studentów medycyny
    - analiza zalet i wad obowiązującego tradycyjnego modelu kształcenia oraz walorów i trudności związanych z Problem-Based Learning
    - dyskusja o możliwościach modyfikacji sposobu nauczania studentów medycyny tak, aby program nauczania i sposób jego realizacji jak najlepiej motywowały studentów do aktywnego studiowania.
    Podczas warsztatów swoim doświadczeniem w opracowaniu i implementacji nowych programów nauczania medycyny podzielili się z uczestnikami goście zaproszeni z trzech zagranicznych uczelni partnerskich AMG:
    prof. Leo L. Bossaert - Uniwersytet w Antwerpii, Belgia
    dr Marek H. Dominiczak - Uniwersytet w Glasgow, Szkocja
    dr Kaija Hartiala - Uniwersytet w Turku, Finlandia
    prof. Iain W. Percy-Robb - Uniwersytet w Glasgow, Szkocja.
    Aspekty psychologiczne i metodyczne procesów nauczania i uczenia się przedstawiła uczestnikom warsztatów Hanna Kryszewska z British Centre Studium Uniwersytetu Gdańskiego.
    Opinie studentów AMG na temat obecnego programu studiów i sposobu jego realizacji zaprezentowali studenci z Samorządu Studentów AMG.
    W warsztatach wzięli udział nie tylko nauczyciele akademiccy naszej Uczelni, ale także reprezentanci większości polskich uczelni medycznych. Łączna liczba uczestników warsztatów wyniosła od 50 do 80 osób.
    Sesje odbywały się w sali wykładowej im. Prof. Bincera w Wojewódzkim Szpitalu Zakaźnym przy ul. Smoluchowskiego 18 w Gdańsku.
    Wobec rozmaitych trudności, z jakimi borykają się na co dzień uczelnie polskie oraz ich bardzo ograniczonymi możliwościami finansowymi, bardzo cennym i interesującym było zapoznanie się z doświadczeniami w zakresie modernizacji programu nauczania medycyny i wprowadzaniu metody Problem-Based Learning w ww. trzech uczelniach partnerskich, ponieważ każda z nich przyjęła odmienną politykę edukacyjną i w zupełnie różny sposób zaplanowała i realizuje zaprojektowane zmiany.
    Na jednym biegunie znajduje się tu Uniwersytet w Glasgow, gdzie powzięto decyzję o całkowitym przejściu od tradycyjnego modelu kształcenia do PBL, tj. studenci już od pierwszego roku studiów uczą się w warunkach nowych, gromadząc wiedzę z różnych dziedzin i źródeł jednocześnie w zakresie i tempie, jakie są konieczne do rozwiązania postawionych przed nimi problemów medycznych. W procesie uczenia się to sami studenci odgrywają najważniejszą rolę, a w zdobywaniu wiedzy pomagają im tzw. facilitators, od czasu do czasu pytaniem ukierunkowując dyskusję lub zwracając uwagę na niedoceniony szczegół. Ten model obowiązuje w Glasgow od 4. lat i został zastosowany do całości programu nauczania. Uniwersytet zamierza wybudować wkrótce nowy budynek dostosowany architektonicznie do potrzeb PBL za 14 milionów funtów.
    Na drugim biegunie znajduje się Uniwersytet w Turku, gdzie wprowadzono PBL jako obowiązujący sposób kształcenia w dwóch tylko dziedzinach: zintegrowanym bloku wirusologii, bakteriologii i immunologii oraz bloku tematycznym poświęconym anatomii, fizjologii i patofizjologii układu krążenia. Zmiany w kształceniu studentów medycyny zachodzą tu bardziej ewolucyjnie. Wprowadzenie PBL jako jedynej metody nauczania i uczenia się wydaje się tu mało prawdopodobne i bezwzględnie zależy od powodzenia tej metody w wybranych dziedzinach w trwającym nadal projekcie pilotażowym.
    Pośrednią pozycję pomiędzy uniwersytetami w Glasgow i Turku zajmuje w omawianej kwestii Uniwersytet w Antwerpii, gdzie sesje PBL są częścią programu nauczania wywodzącego się generalnie z modelu tradycyjnego. Program i sposób kształcenia studentów medycyny w Antwerpii można bezpiecznie określić jako unowocześnioną wersję modelu tradycyjnego opartego na wykładach i zajęciach obowiązkowych z poszczególnych przedmiotów, wzbogaconą sesjami i modułami poświęconymi rozmaitym zagadnieniom i problemom medycznym, socjologicznym i psychologicznym, z którymi absolwent medycyny zetknie się w swojej praktyce lekarskiej.
    Ze względu na wielość i rozmaitość zagadnień poruszonych i wiążących się z tematami omawianymi podczas warsztatów, uczestnicy postanowili sformułować wnioski końcowe w ciągu kilkunastu dni po warsztatach, nadsyłając swoje uwagi do organizatorów.
    Za bardzo potrzebne uznali uczestnicy kontynuację i rozwinięcie tematyki warsztatów poprzez dyskusję na forum elektronicznej listy dyskusyjnej w Internecie, zbadanie możliwości uzyskania dofinansowania z zewnątrz uczelni dla ewentualnych projektów modernizacji kształcenia studentów medycyny. Zaproponowano również współpracę w przygotowywaniu propozycji unowocześnienia przeddyplomowej edukacji medycznej, które mogłyby być realizowane równolegle w kilku polskich uczelniach medycznych.
    Wszyscy uczestnicy zgodni byli co do tego, iż warsztaty edukacyjne w AMG były ważnym wydarzeniem zwracającym uwagę na niekiedy bagatelizowane zagadnienia jakości i metodyki nauczania medycyny, i które powinny stać się punktem wyjścia dla szerszej dyskusji i prac zmierzających do unowocześnienia przeddyplomowej edukacji medycznej i zaktywizowania studentów jako podmiotu w tym procesie.
    Do tematu warsztatów edukacyjnych w AMG i edukacji medycznej w ogóle będziemy jeszcze wracać w kolejnych wydaniach Gazety AMG.

    dr n. med. Jacek Kaczmarek
    koordynator warsztatów edukacyjnych
    koordynator Programu SOCRATES/ERASMUS
    i Współpracy z Zagranicą AMG

    do gory

    Modele doświadczalne w gerontologii


    Komisja Biologii Starzenia Polskiej Akademii Nauk, Sekcja Immunogerontologiczna Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej oraz Katedra Histologii i Immunologii Akademii Medycznej w Gdańsku zapraszają do udziału w konferencji Modele doświadczalne w gerontologii. Konferencja odbędzie się 27 maja 2000 r. w godz. 10.30-14.30 w sali im. Prof. Taylora, Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii UG-AMG, ul. Kładki 24. Program posiedzenia:

    Sesja Biologii Starzenia
    1. Wprowadzenie - A. Myśliwski (Gdańsk)
    2. Experimental gerontology: questions, models and objectives - Z. G. Hofecker (Wiedeń)
    3. Isolation of old cells: Two models - G. Bartosz, W. Jakubowski, A. Grzelak, T. Biliński (Łódź)
    4. Refeeding as a model of an altered hormonal and metabolic adaptation in ageing - Z. Kmieć (Gdańsk)
    Przerwa na kawę

    Sesja Immunogerontologiczna
    1. Cytokiny jako markery zmian odpowiedzi immunologicznej w procesie starzenia - J. Myśliwska (Gdańsk)
    2. Wewnątrzkomórkowe procesy identyfikujące zmiany odpowiedzi immunologicznej w procesie starzenia - J. Bigda (Gdańsk)
    3. Menopauza i hormonalna terapia zastępcza jako model współzależności między układem immunologicznym a endokrynnym - D. Rachoń, J. Myśliwska (Gdańsk)
    4. Szczepienie przeciwgrypowe - model immunomodulacji u ludzi w wieku podeszłym - P. Trzonkowski, A. Myśliwski (Gdańsk)
    5. Dyskusja

    do gory

    Istota naturalnego planowania rodziny (NPR)
    Historia badań. Rekomendacje WHO. Organizacje NPR w Polsce i na świecie

    Mgr Magdalena Misztak-Hola


    "Naturą nie można rządzić inaczej, niż słuchając jej rozkazów."
    Francis Bacon


    Streszczenie odczytu wygłoszonego 25 marca 2000 r. w ramach szkolenia podyplomowego zorganizowanego przez Ośrodek Szkolenia Podyplomowego Gdańskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej i Gdańskie Koło Stowarzyszenia Farmaceutów Katolickich Polski.

    Metody Naturalnej Regulacji Poczęć nie stanowią same w sobie metod zapobiegania ciąży ani antykoncepcji. Na podstawie naturalnych objawów ustala się dni płodne i niepłodne tak, aby móc uniknąć ciąży, lub zajść w ciążę. Powody dla uniknięcia ciąży wynikają z odpowiedzialnego rodzicielstwa. Zaniechanie współżycia małżeńskiego w dniach płodnych nie jest 'zapobieganiem ciąży', ponieważ nie stosuje się żadnych aktywnych środków zapobiegawczych (Spieler i Thomas, 1989, podobnie WHO 1982).
    Praktyczne doświadczenia licznych par małżeńskich pokazały, że Naturalna Regulacja Poczęć jest nie tylko metodą, lecz także pewnym, określonym stylem życia. R. Cremins pisze o nim: Jest to w wolności wybrana droga życia przez małżonków decydujących się w danym czasie na wyrażenie lub nie wyrażenie zamiaru poczęcia dziecka przez wybiórcze podejmowanie aktów zbliżeń stosownie do cyklicznej fazy płodności bądź niepłodności, przy czym akt płciowy pozostaje nienaruszony. Można powiedzieć również, że jest to ciągły, twórczy proces kształtowania postaw w stosunku do płodności i rodzicielstwa w aspekcie medycznym, psychologicznym i etycznym. Dlatego środowiska promujące NPR uważają określenie naturalna antykoncepcja za metodologicznie niepoprawne.
    Pierwsze informacje naukowe związane z fazą płodności w cyklu kobiety miały miejsce w XIX wieku. W drugiej połowie lat dwudziestych XX wieku dwaj ginekolodzy Kanus i Ogino (niezależnie od siebie), po raz pierwszy sformułowali metodę rytmu, która pozwalała ustalić dni płodne i niepłodne na podstawie znajomości dokładnej długości cykli, a tę poznajemy dzięki zapiskom w kalendarzu (tzw." kalendarzyk małżeński"). Według tej metody po odjęciu odpowiednich liczb od liczby dni najdłuższego i najkrótszego cyklu, można wyznaczyć pierwszy i ostatni dzień płodności. W tej metodzie regularność cyklu miesiączkowego była istotna. Obecnie metodę rytmu uważa się za historyczną a regularność cyklu nie jest warunkiem sine qua non, aby z dobrym skutkiem stosować metody naturalnej regulacji poczęć.
    Następnym krokiem w NPR było udowodnienie związku pomiędzy owulacją a wzrostem podstawowej temperatury ciała (PTC) w cyklu kobiecym (Van de Velde, 1926). Jednak trzeba było czekać jeszcze 9 lat na praktyczne wykorzystanie tej wiedzy. Dopiero w 1935 r. Hillebrad ogłosił pierwszą metodę termiczną poszerzoną (opartą na pomiarze PTC i kalkulacjach). I chociaż trwały już wówczas prace nad pełnym opisem objawów okołoowulacyjnych (Anderson i Dickinson 1934-37), to aż do roku 1954 trwały prace nad metodą termiczną ścisłą (Holt i Döring). Obie te metody najszerzej były stosowane w latach 50-60.
    W 1951 r. prof. Rötzer z Austrii rozpoczął prace nad metodą opartą na fizjologicznych objawach występujących w cyklu miesiączkowym oraz danych o długości cykli, tzw. metodę objawowo-termiczną. Natomiast w USA w roku 1953 połączono metodę termiczną z obserwacją objawu śluzu (Keefe). W tym samym czasie w Australii prowadzono badania nad metodą opartą wyłącznie na obserwacji śluzu szyjkowego. Badania te zaowocowały opracowaniem jednej z najprostszych metod, która z dużym powodzeniem jest propagowana na całym świecie, znanej pod nazwą: Metoda Owulacji Billingsa. Na trzeci, obok ww. głównych objawów płodności, szyjkę macicy, wskazał (podając również interpretację) Keefe już w 1962 r. Objaw ten włączono również do metod objawowo-termicznych, które istnieją obecnie w kilku wariantach.
    Obecnie zajmują się tymi zagadnieniami ośrodki w USA, Anglii, Niemczech, Austrii, Francji i Australii. Wszystkie te ośrodki współpracują ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO).
    Pierwsze organizacje promujące NPR i badania nad tymi metodami powstały w latach 1930-60. Natomiast od lat 70. notuje się coraz większe zainteresowanie różnych ośrodków badawczych na świecie metodami NPR, a organizacje zrzeszające nauczycieli, lekarzy i naukowców opracowujących i szerzących wiedzę o NPR zyskały wymiar międzynarodowy. Warto wspomnieć tu International Federation for Family Life Promotion (Międzynarodowa Federacja Promocji Życia Rodzinnego 1974-1996), która zebrała 109 organizacji z 74 państw, w podziale na 4 strefy kontynentalne (Afryka, Ameryki, Azja z Ocenią i Europa). Zorganizowała ona 6 światowych kongresów, z których ostatni (1994 r.) odbył się w Polsce, w Lublinie. Federacja ta współpracowała z WHO, Funduszem Ludnościowym ONZ oraz Papieską Radą ds. Rodziny. Obok niej największą organizacją działającą do dziś jest World Organization of the Ovulation Method (Billings) (Światowa Organizacja Metody Owulacjii Billingsa).
    Po rozwiązaniu IFFFLP zarejestrowana w 1991 r. we Francji organizacja European Institute of Family Life Education (Europejski Instytut Wychowania do Życia Rodzinnego) rozszerzyła swój statut oraz przyjęła nowe organizacje członkowskie, stając się w 1997 r., europejską federacją zrzeszającą organizacje promujące NPR. Uzyskała ona oficjalny status Organizacji Pozarządowej przy Komisjach Unii Europejskiej w Brukseli. Na przełomie czerwca i lipca br. w Mediolanie odbędzie się II Kongres tej organizacji federacyjnej.
    Promocja NPR w Polsce od 1956 r. związana była z Duszpasterstwem Rodzin Kościoła Katolickiego. Najważniejszymi osobami tworzącymi struktury organizacyjne oraz popularyzującymi wiedzę nt. NPR były: Teresa Strzembosz, Teresa Kramarek i Włodzimierz Fijałkowski, wszyscy zawodowo związani z medycyną.
    Możliwości zarejestrowania organizacji świeckich pojawiły się dopiero w 1989 r. Już w sierpniu tego roku skorzystało z tej możliwości Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny, które związane jest z Metodą Podwójnego Wskaźnika (Double Check Method) z Birmingham. Skorzystało ono również ze szkoleń i pomocy w przygotowaniu struktury organizacji brytyjskiego Natural Family Planning Teacher's Association, w którym największe dokonania naukowe należą do lekarzy Anny Flynn i John'a Kellego.
    Kolejne to Liga Małżeństwo Małżeństwu (filia amerykańskiej Couple to Couple League) wydająca biuletyn Fundamenty Rodziny (1992), oraz Instytut NPR wg Metody prof. J. Rötzera (1993).
    Ze środowiskiem promującym NPR związany jest wydawany w Krakowie przez fundację Pro Humana Vita biuletyn Naturalne Planowanie Rodziny. W skład jego rady programowej wchodzą naukowcy oraz delegaci różnych organizacji o orientacji prorodzinnej.
    Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia dotyczące NPR zostały opublikowane w 1987 r. Zawierają one 27 punktów ujętych w 3 działach: Ogólne, Nauczanie i poradnictwo, Badania. Najistotniejsze postulaty WHO dotyczą zastąpienia nazwy NPR przez nazwę Metody Rozpoznawania Płodności oraz mówią o równouprawnieniu wiedzy dotyczącej NPR z wiedzą o antykoncepcji. Postulowane jest wspieranie finansowe i techniczne programów NPR w celu doskonalenia i rozpowszechnienia poradnictwa w tym zakresie, a także włączenie nauczania tych metod do programów związanych ze zdrowiem i wychowaniem, włączając służbę zdrowia. Wskazane są również konkretne kierunki dalszych badań medycznych, psychologicznych i socjologicznych nad metodami i użytkownikami NPR.
    Zgodnie z p. 19 Zaleceń w lipcu 1993 roku minister zdrowia i opieki społecznej powołał Krajowy Zespół Promocji Naturalnego Planowania Rodziny, skupiający ekspertów ze związanych z NPR dziedzin.
    Instytut Matki i Dziecka w Warszawie w czasie najbliższych kilku miesięcy będzie rozpowszechniał dokument WHO z 1993 r. pt. Naturalne Planowanie Rodziny. Co powinni wiedzieć pracownicy służby zdrowia.
    Metody NPR polegają na obserwacji i interpretacji tzw. wskaźników płodności, które dzielimy na główne i dodatkowe. Główne wskaźniki to takie, które może obserwować każda kobieta, w każdym swoim cyklu, a są to: PTC, zmiany w śluzie szyjkowym i zmiany w samej szyjce macicy. Dodatkowe wskaźniki, jak np. napięcie w piersiach, ból owulacyjny, plamienie, obrzęki czy zmiany nastroju występują nie u każdej kobiety i nie we wszystkich cyklach. W wspomnianych wskaźnikach zachodzą cykliczne zmiany, związane ze zmianami poziomu hormonów podczas cyklu. Zmiany w głównych wskaźnikach, które interpretujemy wyznaczając dni płodne i niepłodne, to: dwufazowość w wykresie pomiaru PTC; pojawienie się objawu śluzowego i jego rozwój oceniany na podstawie charakterystycznych cech a następnie proces jego zanikania oraz zmiany obserwowane w pozycji, konsystencji i rozwarciu szyjki macicy.
    Na podstawie wskaźników opracowano dwa rodzaje metod:
    1) jednowskaźnikowe (tj. oparte tylko na jednym z 3. Wskaźników, np. metoda termiczna ścisła lub Metoda Owulacji Billingsa),
    2) wielowskaźnikowe (inaczej objawowo-termiczne, różniące się niewielkimi szczegółami w interpretacji zebranych informacji).
    Podczas wykładu mocno podkreślono fakt, że metody NPR są określone poprzez sposób interpretacji danych, natomiast sposób postępowania jest we wszystkich wspomnianych metodach ten sam; mianowicie, współżycie w okresie płodnym w celu poczęcia dziecka lub powstrzymanie się od współżycia w czasie, kiedy poczęcie nie jest planowane.
    Nowością w NPR jest metoda LAM (Lactational Ammenorhea Method), która jest oparta na ekologicznym karmieniu piersią i zalecana do stosowania po porodzie.
    O skuteczności Naturalnego Planowania Rodziny możemy mówić w odniesieniu do obu sytuacji: planowania poczęcia dziecka i unikania poczęcia dziecka. W tym ostatnim przypadku skuteczność NPR jest identyczna ze skutecznością pigułki antykoncepcyjnej. Konieczne jest jednak spełnienie odpowiednich warunków:
    1) osobisty kontakt z dyplomowanym nauczycielem metody, szczególnie w początkowym okresie nauki (przeciętnie jest to czas 3 cykli danej kobiety),
    2) silna motywacja do realizacji własnych celów prokreacyjnych,
    3) prowadzenie obserwacji wskaźników płodności i ich notowanie.
    Niekwestionowaną zaletą NPR jest to, że jest absolutnie nieszkodliwa dla zdrowia, czego nie można powiedzieć o żadnej metodzie antykoncepcyjnej.

    Prelegentka jest absolwentką Wydziału Teologicznego KUL i licencjonowanym przez Uniwersytet w Birmingham instruktorem Naturalnego Planowania Rodziny.

  • STRONA GŁÓWNA     WSTECZ